مدرسه استثنایی اوتیسم نور

بلوغ مرحله ای از رشد انسان است که باعث گذر از کودکی و رسیدن به بزرگسالی می شود، فردی که دوران بلوغ را پشت سر گذاشته باشد بالغ نامیده می شود و از نظرجنسی، توانایی تولید مثل دارد.برای خانواده های کودکان مبتلا به اوتیسم شروع سن بلوغ و ظهور تمایلات جنسی در فرزندشان می تواند چالش بر انگیز باشد. دانستن این که چه چیز را و چگونه باید آموزش داد و باید چه انتظاری داشته باشند می تواند دلهره آور باشد. اگر افراد نوجوان اوتیسم اطلاعات غلطی به دست آورند این می تواند اثرات درازمدت و مخربی بر توانایی آن ها هنگام رویارویی با بلوغ و روابط جنسی داشته باشد. افراد اوتیسم نسبت به هم سالان خود از آگاهی جنسی بسیار عقب هستند و توانایی کمی برای ایستادگی در برابر سوء استفاده جنسی دارند.

افراد مبتلا به اوتیسم رشد جسمی و جنسی شان همانند افراد دیگر است، تمایل به ابراز امیال جنسی خود دارندآنهامی توانند تمایلات جنسی شان را به عنوان یک فرد و یا به عنوان بخشی از یک رابطه بیان کنند.با توجه به این موارد افراد جوان اوتیسم نیاز به درک مسائل جنسی در چارچوب قانون دارند. یکی از شایعترین برخوردهای خانواده های که دارای فرزندی با اختلال اتیسم هستند، عقب انداختن بلوغ در آنها با استفاده از دارو می باشد: سن استخوانی، سن تقویمی و سن فیزیولوژیکی با هم هم خوانی دارند و اگر بخواهیم آن را نادیده بگیریم مشکلات بیشتری برای خود و فرزندمان ایجاد کرده ایم

بلوغ:

سازگاری یا تغییر برای افراد مبتلا به اوتیسم بسیار دشوار است. اگر کودک نداند چه اتفاقی برای بدنش می افتد، تغییرات بلوغ می تواند برای او وحشتناک باشد. بسیار مهم است که مسائل بلوغ را با روشی واضح و درست به کودک اوتیسم آموزش دهیم. می توانیم این اطلاعات و نام های اعضاء بدن و عمل کردشان را از طریق نمودار آناتومیک بدن به آن ها آموزش دهیم. برای کودک این نکته اهمیت دارد که بداند برای بدنش چه اتفاقی می افتد و چگونه باید با آن برخورد کند. .اﻳــﻦ ﮔــﺮوه از ﻧﻮﺟﻮاﻧــﺎن به ﻋﻠــﺖ ﻣشکلات شناختی ،اجتماعی ،ارتباطی ،ودرک کلامی در اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آﻣﻮزﺷـﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻧـﻮﻋﻲ ، اﺳﺘﻔﺎده از آن ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ ذﻫﻨـﻲ وارتباطی اﺳـﺖ ﻣﺤـﺮوم ﺑـﻮده و از ﺳﻮﻳﻲ دﻳﮕﺮارﺗﺒﺎط ﻣﺤﺪود آﻧﺎن ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑـﻪ اﻳـﻦ روﻧـﺪ ﺷـﺪت ﻣﻲﺑﺨﺸﺪ وﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن دارای اتیسم ﻳﺎد ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﭼﮕﻮﻧـﻪ ﺗﻤﺎﻳﻼت ﺟﻨﺴﻲ ﺧﻮد را ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺮده و ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻗﺎﻧﻮن های اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮوز دﻫﻨﺪ. ﺗﻤﺎﻳﻞ آﻧﺎن ﻋﺎدي اﺳﺖ اﻣـﺎ رﺷـﺪ اﺧﻼﻗـﻲ در آن ها ناقصﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ افراد عادی در روﻧـﺪ رشد ﻣﻲ آﻣﻮزد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻳﻼت ﺟﻨﺴﻲ ﺧﻮد را در ﻫـﺮ ﺟـﺎ و ﻫﺮ وﻗﺖ اﺑﺮاز ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ، ﺣﺮﻣﺖ ﻣﺤﺎرم را ﺣﻔﻆ ﻧﻤﺎﻳـﺪ و در ارﺿـﺎيﺗﻤﺎﻳﻼت ﺟﻨﺴﻲ ﺧﻮد ﺗﺎﺑﻊ ﻧﻈﺎم ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻛـﻮدك دارای اتیسم ﺑﻪ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻛﻢ ﺗﻮاﻧﻲ ﺧﻮد در ﻓﺮاﮔﻴﺮي اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻗﺮاردادﻫــﺎي اﺟﺘﻤــﺎﻋﻲ ﻧــﺎﺗﻮان ﺑــﻮده واصطلاحا ناپخته ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻳﻌﻨﻲ در اﺻﻞ ﻳﺎد ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻫﺎ و ﺗﻤﺎﻳﻼت ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺷﻜﻞ اﺟﺘﻤﺎع ﭘﺴﻨﺪاﻧﻪ اﺑﺮاز ﻧﻤﺎﻳـﺪ ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳن اﮔﺮ رﻓﺘﺎ رﺟﻨﺴﻲ ﻏﻴﺮ اﺻﻮﻟﻲ در ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻳـﺎ ﺟﻮاﻧـﺎن دارای اتیسم ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣـﻲ ﻛﻨـﻴﻢ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﭙـﺬﻳﺮﻳﻢ ﻛـﻪ ﻣﻨـﺸﺎء آن ﺷـﻜﻞ ﻧﻴﺎﻓﺘﮕﻲ اﺑﻌﺎد اﺧﻼﻗﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ در ذﻫﻦ اوﺳﺖﻛﻪﻣﻮﺟﺐﺗﻈﺎﻫﺮاﻳﻨﮕﻮﻧﻪرﻓﺘﺎرﻫﺎﮔﺮدﻳﺪهاﺳﺖ .
نظر می رسد نوجوان پسر دارای اتیسم بامشکلات بیشتری نسبت به دختران در دوره ی بلوغ روبرو هستند.اصلی ترین علت این موضوع را می توان گفت که چون سن بلوغ در پسران دیرتر از دختران اتفاق می افتدواین سن به گونه ای است که بیشتر نوجوان نیاز دارند تا باجامعه خواه وناخواه ارتباط داشته باشدهمین افزایش سطح ارتباطات درجامعه ونیز بازخورد جامعه نسبت به مشکلات جنسی پسران باعث تشدید مشکلات بلوغ جنسی در آن ها می شود.
لازم به ذکر است چون افراد دارای اتیسم از لحاظ ظاهری تفاوت چندانی با افراد عادی ندارند وهمچنین از طرفی آگاهی جامعه هم نسبت به این اختلال ونشانه های ان محدود است اگررفتار جنسی نابهنجاری که از این نوجوان سر می زند برداشت های منفی از آن می شود وهمچنین عکس العمل مردم هم نسبت به این رفتارها بسیار منفی خواهد بود واین عکس العمل ها بسیاربرای نوجوانان دارای اتیسم وخانواده شان خطرناک می باشد.
برای حل این مشکلات لازم است کودکان دارای اتیسم را قبل از این که وارد دوره ی حساس بلوغ شوند آموزش دهیم این آموزش ها باید از خانواده شروع شود.پدرخانواده ویا برادر بزرگتر باید این آموزش را به کودک دارای اتیسم(پسر)بدهند به این صورت که سوالات جنسی که احساس می کنند این کودکان دارند را متناسب با سن آن ها وتوانایی درک آن ها پاسخ دهند حدومرز های جنسی را به آن ها آموزش دهند وهمچنین نحوه ی تعامل با جنس مخالف را نیز باید به ان ها آموزش دهندواین آموزش ها را با ان ها تمرین نمایند.(خیلی از آموزش ها را می توان درقالب داستان به ارائه داد)والدین نباید این فکر قالبی را داشته باشند که چون فرزند آن ها اختلال دارد پس قدرت یادگیری ندارد.یادگیری دراین کودکان اتفاق می افتد اما نیاز به تلاش وصبر وحوصله دارد

نشانه های بلوغ در پسرها:

تغییرات در خلق و خو،رشد موهای زائد،افزایش نعوظ،افزایش عرق و بوی بدن،افزایش پرخاشگری وجوش زدن صورت

نشانه های بلوغ در دختران:

شروع عادات ماهیانه،تغییرات خلقی،افزایش عرق و بوی بدن،رشد سینه ه،رشد موهای زائد،جوش زدن صورت،نگرانی در مورد تغییر شکل بدنوتغییر شکل بدن

چه چیزهایی به کودک مبتلا به اوتیسم باید آموزش داده شود؟

1-هنگام صحبت در مورد بلوغ و روابط جنسی برای آموزش به افراد اوتیسم، در نظر گرفتن سطح درک آنان بسیار اهمیت دارد.

2-ارائه اطلاعات درست با استفاده از نام صحیح آن ها و تصاویرشان در هرجای ممکن

3-صحبت با کودک در مورد تغییرات مربوط به بلوغ

4-صحبت در مورد وجود تغییرات متفاوت مربوط به دختران و پسران، بچه های اوتیسم ممکن است متوجه این تغییرات متفاوت برای دختران و پسران نشوند.

5-اگر کودک درک محدود و مهارت های کلامی ضعیفی داشته باشد آموزش او در مورد نکته های کلیدی مانند: حریم خصوصی، لمس مناسب، نه گفتن و بهداشت ضروری است.

6- استفاده از داستان های اجتماعی برای آموزش تغییرات بدنی می تواند موثر باشد.

7-در نظر گرفتن محیطی آرام و بدون اضطراب

8-استفاده از وسایل کمک آموزشی.در صورت لزوم استفاده از کتاب و نمودار با بیان واضح و روشن

9--به کودک یادآوری کنید برای هر سوالی پیرامون مسائل جنسی بلوغ نزد شما بیاید.

موضوعات موردآموزش:

1-مسائل عمومی و خصوصی    2-آشنایی با اعضای بدن   3-آگاهی از چگونگی به وجود آمدن نوزاد

4-رعایت بهداشت    5-چگونگی تمیز نگه داشتن خود   6-مدیریت قاعدگی برای دختران   7-حفاظت از خود8-تاکید بر مهارت نه گفتن   9-اگاهی جنسی   10-استمنا   11-عزت نفس  

این مهم است که افراد مبتلا به اوتیسم در مورد حریم شخصی چیزهایی یاد بگیرند تا آن ها را با اطمینان برای رفتار مناسب تشویق کنیم و از رفتارهای ناخواسته شان مانند استمنا در عموم و برهنگی جلوگیری کنیم.

اعضای خانواده باید به حریم خصوصی یک دیگر احترام گذاشته و تشویق شوند تا قبل از ورود به فضاهای خصوصی در بزنند.

برای کمک به کودک اوتیسم به خاطر داشته باشید که می توانید از یک سری علائم بصری یا متوالی بر روی درها مثل (توقف) یا هر شکل مناسب دیگری استفاده کنید.

آموزش عمومی- خصوصی

*توضیح در مورد مسائل عمومی و خصوصی شامل موضوعات زیر می شود :

1-مکان های عمومی و خصوصی، آشنایی با اعضای بدن و رفتارهایی که شما در این زمینه انجام می دهید.

2-فضای خصوصی مانند اتاق خواب که با پرده یا در بسته است.

3-فضای عمومی جایی است که افراد دیگر می توانند شما را ببینند.این فضا می تواند سالن،اتاق،آشپزخانه،کلاس درس،ایستگاه اتوبوس..باشد.

4-در فضای خصوصی شما می توانید کارهایی انجام دهید که دیگران نبینند.از قبیل لمس کردن بدن،درآوردن لباس...

5-در فضای عمومی شما می توانید غذا بخورید، بازی کنید، بنشینید، صحبت کنید...

*اعضای عمومی بدن:

1-عضوهایی هستند که دیگران می توانند آن ها را ببینند.مثل صورت،بازوها،موها و...

2-اعضای خصوصی بدن: عضوهایی هستند که به وسیله لباس پوشیده می شوند.

3-شما باید به حریم خصوصی دیگران احترام بگذارید و به آن ها نزدیک نشوید.

 4-به افراد اوتیسم باید آموزش دهیم که به هیچ کس اجازه ندهند که بدون اجازه به آن ها نزدیک شوند.

قابلیت گفتن نه 

یکی دیگر از چالش های مهم در زندگی افراد مبتلا به اوتیسم، احتمال سوءاستفاده جنسی از آنهاست. این کودکان باید به خوبی آموزش ببینند تا بفهمند کدام روابط عاطفی سالم است و کدام به قصد بهره برداری از آنها صورت می گیرد. در روابط عاطفی سالم معمولا خانواده و دوستان نزدیک در جریان هستند و از فرد مراقبت می کنند. دست دادن، در آغوش گرفتن و روبوسی نیز بخشی از روابط سالم و ایمن تلقی می شوند اما در روابط با احتمال سوءاستفاده جنسی، همیشه موضوعی ناراحت کننده و آزاردهنده وجود دارد، مثل اصرار زیاد برای بوسیدن یا در آغوش گرفتن فرد و ... مبتلایان به اوتیسم همچنین باید آموزش ببینند که هرگونه ابراز عاطفی از سوی شخص دیگر به منزله یک رابطه احساسی نیست، بلکه ممکن است طرف مقابل صرفا برای دوستی پیشقدم شده باشد

 آموزش دادن مهارت قاطعیت و چگونگی گفتن نه به کودک اوتیسم امری ضروری است.این کودکان باید بدانند چه موقع نه بگویند، از افرادی که با آن ها رفتار نامناسبی دارند دور شوند و از دیگران کمک بخواهند. این نکات آموزش هایی است که می تواند به کودکان اوتیسم کمک کند.

اعتماد به نفس :

ضروری است که نوجوانان اوتیستیک از اعتماد به نفس بالایی بر خوردار باشند و تصویر مثبتی از خود داشته باشند.بچه های اوتیستیکی که از اعتماد به نفس پایینی برخوردارند به راستی تنها،گوشه گیر و افسرده می شوند و مورد سوء استفاده قرار می گیرند.

شما می توانید به وسیله راه های زیر اعتماد به نفس این افراد را بالا ببرید:

1-تشویق کردن آن ها به بهداشت،آراستگی،پوشیدن لباس مناسب

2-تشویق آن ها به استفاده از رژیم غذایی سالم،ورزش و استراحت کافی

3-تشویق افراد نوجوان به داشتن علاقه به مشغولیت و انجام ورزش هایی که خوب هستند و می توانند احساس غرور در آن ها را ایجاد کنند.

4-فراهم کردن فرصتی برای رشد و ماهر شدن شان در مهارت های جدید

5-به اندازه کافی از آن ها تعریف و تمجید کنید

6-حمایت کردن از او برای تبدیل شدن به بزرگ سالی توانا و تشویق او برای استقلال تا حد ممکن

7-تشویق کردن آن ها برای برقراری تعامل اجتماعی با دیگران

8-به خاطر آوردن کارهای شان به وسیله نگه داری گواهی نامه های افتخاری و عکس هایی که نقطه عطف آن ها را برایشان یادآوری می کند.

سخنی با والدین

موقعی که در مورد اعضای بدن دخترها وپسرها صحبت می کنید از اصطلاحات طبی استفاده کنید. مفاهیم گفتاری برای بسیاری از افراد مبتلا به اُتیسم دشوار است.از همان ابتدا با اصطلاحات پزشکی شروع کنید و عادت کنید که لغت هایی مثل آلت ، بیضه ها ، و موی زهار را برای پسرها ، و واژن ، پستان ها ، و قاعدگی را برای دخترها به کار ببرید. نکات مهم دیگری که قابل تعمق هستند عبارتند از :

• شما آموزش دهنده های اصلی مسائل جنسی برای پسر و/ یا دختر خود هستید. شما چه راحت باشید یا نباشید ، ترجیح می دهید که آنها اطلاعات واقعی را از شما دریافت کنند یا توصیه های یک دوست یا هم کلاسی را دنبال کنند؟
• شما باید « سئوال پذیر» باشید. یعنی این که شما باید برای هر سئوال یا اتفاقی که به امور جنسی پسر یا دخترتان مربوط می شود آماده باشید . همیشه بگویید : « این سئوال خوبی است » . شما می توانید تصمیم بگیرید که سئوال را بلافاصله جواب بدهید یا بگویید: « بعداً در این باره صحبت می کنیم » . اگر با لحن مثبت پاسخ بدهید ، کودک شما پرسیدن سئوالاتش را ادامه می دهد. همچنین به یاد داشته باشید که به سئوال ها پاسخ های ساده و صریح بدهید . به نوجوان خود اطلاعات زیاده از حد ندهید.
• کودکان کامل نیستند. آنها اشتباه می کنند و این بر عهده ماست که اشتباهات آنها را به درسهای زندگی تبدیل کنیم.

به خاطر داشته باشید که همان استراتژی هایی را استفاده کنید که برای آموزش سایر مهارت ها به کودکتان به کار می برید. با رسیدن کودکانتان به بلوغ ، این استراتژی ها را برای آموزش دادن درباره قاعدگی و انزال های شبانه به آنها به کار ببرید. بعضی از این استراتژی ها عبارتند از : برنامه های آموزشی تلویزیونی ، فیلم های آموزشی ، کتاب ، تصاویری در مورد تغییرات بدنی ، داستان هایی که پیش بینی اتفاقات آینده در آنها باشد ، یا اصطلاحات خاص. به بلوغ به عنوان مرحله دیگری از زندگی فکر کنید . از این زمان استقبال کنید و به پیش بروید.

. پیشنهادهایی برای کمک کردن به پسران در حال بلوغ:

• واکنش بیش از حد یا کمتر از حد لازم نشان ندهید. به یاد داشته باشید که پسر شما هیچ ایده ای در مورد آنچه که دارد اتفاق می افتد ندارد. به عنوان مثال ، وقتی که او انزال شبانه دارد ، ملحفه ها را عوض کنید یا او را وادار کنید که به شما کمک کند.
• با صدای آرام برای پسر خود توضیح دهید که در طی بلوغ چه اتفاقی می افتد . انزال های شبانه را به سایر تغییراتی که او تجربه می کند ارتباط بدهید ، سپس توضیح دهید که این بخشی از بلوغ و تبدیل شدن به یک مرد است.

به کتابخانه یا کتاب فروشی ها بروید و در مورد تغییرات بدنی پسرها در زمان بلوغ مطالعه کنید

در پایان

*کودکان و نوجوانان مبتلا به اوتیسم نیاز به اطلاعات واقعی در مورد بدنشان، بلوغ، بهداشت و مسائل جنسی دارند.

*افراد مبتلا به اوتیسم مسائل جنسی و تمایلات جنسی خود را بیان خواهند کرد

*افراد مبتلا به اوتیسم نیاز به حمایت، ایجاد اعتماد به نفس و بیان احساسات خود به طور مناسب در دوران بلوغ تا بزرگسالی دارند.

*افراد مبتلا به اوتیسم باید بدانند برای حفظ امنیت خود چگونه (نه) بگویند.

تهیه و تنظیم :واحد مشاوره مدرسه نور